آئین نامه ایمنی کار در ارتفاع

كليات و تعاريف :

هدف :  

هدف از تدوين اين آيين نامه ، ايمن سازي محيط كار و صيانت از نيروي انساني و منابع مادي كشور و پيشگيري از حوادث ناشي از كار در كليه كارگاه هايي مي باشد كه عمليات كار در ارتفاع و فرايندهاي مرتبط در آنها، انجام مي گيرد.

دامنه شمول

مقررات اين آيين نامه  به استناد ماده ۸۵ قانون كار جمـــهوري اسلامي ايران تدوين گرديده و برای كليه كارگاه هاي مشمول قانون مذكور لازم الاجرا مي باشد .

كار در ارتفاع  

هر كار يا فعاليتي كه موقعيت انجام آن ، در ارتفاع بيش از ۱/۲ متر نسبت به سطح مبنا انجام گيرد . 

سطح مبنا

اولين سطح زيرين جايگاه كار يا سكوي كار در ارتفاع ، كه بصورت ايمن گسترش يافته است . 

مراجع ذيصلاح آموزشي

به مراكزي اطلاق مي گردد كه مجوز لازم را از سازمان آموزش فني و حرفه اي كشور يا ساير مراكز بين المللي  معتبر اخذ نموده باشند .

مجري ذيصلاح

 شخص حقيقي يا حقوقي است كه صلاحيت ، تجربه و مهارت انجام كار  را به صورت علمي و فني داشته و مي تواند با استفاده از نيروي كارآمد و شخص ذيصلاح نسبت به انجام عمليات برپايي ، تغييرات و جمع آوري تجهيزات سامانه كار در ارتفاع اقدام نمايد . 

شخص ذيصلاح

متخصصي است با دانش فني و مهارت لازم مطابق با شرايط اين آيين نامه كه با گذراندن دوره هاي آموزشي از مراجع ذيصلاح آموزشي ، توانايي سرپرستي و نظارت بر كار در ارتفاع را داشته باشد . ضمنا نامبرده مي تواند نماينده مجري ذيصلاح يا كارفرما باشد


عامل كار در ارتفاع

فردي است كه آموزش های متناسب با نوع كاردر ارتفاع را حسب شرايط گذرانده و  نسبت به  اخذ گواهينامه مربوط از مراجع ذيصلاح آموزشي اقدام نموده و قادر به انجام كاربصورت ايمن مي باشد .

تکنسین کار در ارتفاع شرکت آرس


حفاظت از سقوط

مجموعه تدابير و اقداماتي است كه به منظور پيشگيري از سقوط يا كاهش عوارض و صدمات ناشي از آن انجام مي شود .


روش های ايمن انجام كار در ارتفاع

الف-سامانه محدود كننده

سامانه اي است كه از قرارگيري فرد در وضعيت سقوط جلوگيري مي كند و  به دو شكل عمومي نظير ، نرده حفاظتي و فردي شامل نقطه اتصال ، لنيارد و كمربند حمايل بند كامل بدن  مورد استفاده قرار مي گيرد .

سامانه محدو کننده سقوط نردبان

ب-سامانه متوقف كننده

سامانه اي است كه با استفاده از تجهيزات مناسب ، در صورت انجام سقوط ، با جذب انرژي ناشي از سقوط باعث كاهش شدت صدمات و جراحات وارده به عامل كار در ارتفاع كار مي گردد . كه به دو شكل فردي شامل ،كمربند حمايل بند كامل بدن ، طناب ايمني و نظاير آنها و عمومي مانند تور ايمني مورد استفاده قرار مي گيرد .

ج-دسترسی با طناب

اين روش شامل دو سامانه ايمن مجزا مي باشد : يكي به عنوان طناب دسترسي و ديگري تحت عنوان طناب پشتيبان عمل مي نمايد كه شامل ، كمربند حمايل بند كامل بدن همراه با وسايل ديگري براي صعود و فرود به جايگاه كار  ، و يا از آن و نيز موقعيت  استقرار  مناسب استفاده مي شود .

سیستم دسترسی با طناب

فاصله ايمن :

حداقل فاصله اي است كه براي جلوگيري از برخورد فرد هنگام سقوط با سطح مبنا مورد استفاده قرارمي گيرد .

فاصله ایمن

لنيارد

طناب يا تسمه اي است كه به منظور ايجاد ارتباط بين عامل كار در ارتفاع با نقطه يا طناب تكيه گاه يا سازه ثابت  با كمترين ايجاد مزاحمت  مورد استفاده قرار مي گيرد .

لنیارد

كمربند ايمنی

وسيله اي است از جنس الياف طبيعي يا مصنوعي با تركيبات پليمري كه ناحيه كمر را مي پوشاند .

کمربند ایمنی

حمايل بند كامل بدن ( هارنس )

پوششي است از جنس الياف با تركيبات پليمري و مقاوم كه عموما از انتهاي بالاي ران تا روي سطح كتف را پوشانده و توسط قلابهايي كه به روي آن متصل است ، فرد را به ساير تجهيزات سامانه هاي كار در ارتفاع  وصل مي كند .

قلاب قفل شونده ( كارابين )

ابزاري است حلقه اي شكل كه براي اتصال اجزاء سامانه هاي كار در ارتفاع به يكديگر ، مورد استـــفاده قرار مي گيرد و به دو شكل پيچي يا قفل خودكار ، ايمن مي گردد .

شوك گير

ابزاري است كه در روش هاي ايمن انجام كار در ارتفاع ، به منظور كاهش اثر نيروي ضربه حاصل از سقوط ، مورد استفاده قرار مي گيرد .

شوک گیر

انواع طناب

طناب نیمه استاتیک، طناب دینامیک

طناب نیمه استاتیک

طنابی است به خاصیت نیمه کشسان که برای فعالیت های اصلی تکنسین های کار در ارتفع و قرار گیری بار، استفاده می شود

طناب ديناميك

طنابي است با خاصيت كشساني كه براي جذب شوك ناشي از سقوط و به حداقل رساندن نيروي برخورد مورد استفاده قرار مي گيرد.

بار كاري ايمن ( SWL )

حداكثر حمل بار در شرايط ايمن كه براي بخشي از تجهيزات ، در وضعيت هاي مشخص در نظر گرفته مي شود





فصل اول – الزامات عمومی

ماده۱- كارفرما مكلف است نسبت به شناسايي و ارزيابي مخاطرات و ايمن سازي محيط كار اقدام نمايد.

ماده۲- كارفرما مكلف است با استفاده از سامانه هاي انجام ايمن كار در ارتفاع متناسب با نوع كار ، ايمني افرادي كه در ارتفاع بيش از ۱/۲ متر نسبت به سطح مبنا مشغول كار مي باشند ، را تامين نمايد.

ماده۳- كارفرما مكلف است نسبت به تهيه لوازم و تجهيزات استاندارد و متناسب با نوع كار  در ارتفاع كه داراي لوح شناسايي حاوي اطلاعات فني  بوده و در محل مناسبي از تجهيزات قابل رويت ، نصب شده است را اقدام و در اختيار كارگران قرار دهد .

ماده۴-كارفرما مكلف است در شرايط جوي نامساعد يا معيوب و ناقص بودن سـازه و تجهيزات يا نقص در روش هاي ايمن كار در ارتفاع ، از فعاليت كارگران شاغل در ارتفاع جلوگيري بعمل آورد.

ماده۵- با عنايت به ماده ۸۸ قانون كار جمهوري اسلامي ايران ، كليه وارد كنندگان ، توليد كنندگان ، فروشندگان ، عرضه كنندگان و بهره برداران از ابزار آلات ، دستگاهها و تجهيزات مربوط به عمليات كار در ارتفاع مكلف به رعايت استاندارد توليد و موارد ايمني و حفاظتي فوق الذكر مي باشند .

ماده۶- نردبان ، اجزاء داربست ، تجهيزات كار با طناب و ساير تجهيزات و دستگاههاي كار در ارتفاع بايد قبل از هر بار استفاده توسط عامل كار در ارتفاع بازديد شده و در صورت فرسوده يا معيوب بودن ، موضوع را به كارفرما يا نماينده وي گزارش نمايد .

ماده۷– كارفرما مكلف است پس از اطلاع از فرسوده و معيوب بودن لوازم و تجهيزات كار در ارتفاع با برچـسب » خطرناك است – استفاده نشود « آنها را از دسترس كارگران خارج و پس از تعمير شدن ، تاييد توسط شخص ذيصلاح مجددا به محل كار منتقل نمايد .( شكل زیر)

بر چسب های ابزار

ماده۸- انجام كليه امور نصب ، راه اندازي ، بهره برداري ، سرويس ، تعمير و نگهداري تجهيزات ، دستگاه و ماشين آلات كار در ارتفاع بايد مطابق با دستور العمل شركت سازنده صورت پذيرد .

ماده۹- كليه متعلقات داربست ، نردبان ، تجهيزات ، ابزار و وسايل كار در ارتفاع بايد قبل از شروع و پس از اتمام كار توسط كارگران و در فواصل معين دوره اي بازرسي و كنترل گردد ومجوز شروع به كار صادر شود .

ماده۱۰- كليه لوازم و تجهيزات كار در ارتفاع بايد توسط شخص ذيصلاح بصورت دوره اي مورد بازرسي دقيق قرار گرفته و در صورت مشاهده نقص و يا فرسودگي براي از رده خارج نمودن به كارفرما اعلام نمايد.

ماده۱۱- كليه مجريان ذيصلاح مشمول اين آيين نامه كه عمليات اجرايي آنها در ارتفاع انجام مي گيـرد موظف مي باشند در هنگام انجام كار از كارگران داراي گواهينامه مهارت از سازمان آموزش فني و حرفه اي كشور يا ساير مراجع ذيصلاح استفاده نمايند .

ماده۱۲- عامل كار يا شخص ذيصلاح بايد داراي گواهينامه مهارت فني لازم از مراكز ذيصلاح  بوده و توانايي انجام كار مربوطه را داشته باشد .

ماده۱۳- كارفرمايان ، مجريان ، پيمانكاران و ساير عوامل اجرايي در محدوده كارگاه و عمليات خود مكلف به جلوگيري از ورود افراد متفرقه مي باشند . ضمنا نصب علايم هشداري براي كارگران و افراد متفرقه » مطابق آيين نامه علايم ايمني در كارگاه ها « به نحوي كه به سهولت قابل رويت باشد و مانع انجام كار نگردد الزامي است .

ماده۱۴- حمل و نقل ، نصب ، جمع آوري ، انبار نمودن و كار با دستگاه ها ، ماشين آلات و تجهيزات كار در ارتفاع بايد بگونه اي باشد كه خطري را براي كارگران و افراد متفرقه ايجاد نكند .

ماده۱۵- پرتاب كردن و رها نمودن هرگونه شي ، ابزار ، لوازم ، تجهيزات و مصالح در حين كار ممنوع است .

ماده۱۶- طنابها و كابلها بايد در برابر هرگونه سايش ، مواد خورنده ،گرما و شعله مستقيم مقاوم باشند .

ماده۱۷- رعايت آيين نامه هاي مربوط به خطوط برق دار در انجام هرگونه عمليات كار در ارتفاع كه افراد و تجهيزات مربوطه در حريم تجهيزات و خطوط برقدار قرار مي گيرند ، الزامي است .

ماده۱۸- در لبه سقفهاي شيب دار بايد تجهيزات مناسب و كافي جهت جلوگيري از لغزش و سقوط كارگر و يا ابزار كار پيشبيني شود.

ماده۱۹-كارگراني كه بر روي سقفهاي شيب دار با شيب بيش از           20 درجه كار ميكنند بايد مجهز به سامانه محدود كننده و يا متوقف كننده گردند و در صورت امكان تورهاي حفاظتي در زير محل كار آنها نصب گردد.

ماده۲۰- حضور فرد دوم روي سطح مبنا در هنگام انجام كار روي جايگاه هاي كار آويزان ، بالابر هاي سيار ، برجي الزامي است .

ماده۲۱- كارفرما مكلف است نسبت به تهيه و در اختيار قرار دادن وسيله ارتباطي مناسب با فرد ثانوي در زمان انجام عمليات در ارتفاع اقدام نمايد .

ماده۲۲-كارفرما مكلف است نسبت به نصب تابلو با محتواي موضوعي » قابل استفاده يا عدم استفاده « سامانه از قبيل داربست ، متوقف كننده ، بالابر سيار ، جايگاه كار آويزان و ساير موارد مشابه اقدام نمايد.

ماده۲۳-هنگام كار در ارتفاع فرد مستقر در جايگاه كار بايد متناسب با نوع كار مجهز به وسايل حفاظت فردي از قبيل لباس كار ، هارنـــس ، كلاه و كفش ايمني و ساير لوازم حفاظت فردي گردد .

ماده۲۴-استفاده از كمربند ايمني براي عمليات كار در ارتفاع ممنوع بوده فقط در صورتي مجاز است كه به عنوان سامانه محدود كننده مورد استفاده قرار گيرد و فرد نبايد در وضعيت سقوط قرار گيرد .




فصل پنجم-روش دسترسی با طناب

ماده۹۴-شخص ذيصلاح بايد نسبت به ايجاد نقاط تكيه گاهي ايمن ، نصب و جمع آوري طناب هاي  عمليات و  پشتيبان براي عامل كار در ارتفاع اقدام نمايد.

ماده۹۵-شخص ذيصلاح بايد قبل از شروع هر شيفت كاري نسبت به ابلاغ دستورالعمل اجرايي شروع به كار عامل كار در ارتفاع اقدام نموده و مجوز شروع به كار وي را صادر نمايد .

ماده۹۶- در عمليات دسترسي با طناب حضور تيم يا فرد نجات دهنده الزامي است .

ماده۹۷- عامل كار در ارتفاع بايد همواره داراي حداقل دو نقطه اتكاء يا تماس بوده و هر يك از نقاط اتكاء بايد بصورت مجزا به يك تكيه گاه ايمن متصل شده باشند .

 ماده۹۸- استفاده بيش از يك نفر به صورت همزمان از يك طناب ممنوع است .

دسترسی با طناب

جهت مطالعه کامل و دریافت فایل آئین نامه ایمنی کار در ارتفاع اینجا کلیک کنید.

No votes yet.
Please wait...
0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *